Amethist komt uit het Griekse ‘amethystos’, wat niet-dronken betekent.
Een van de legendes over de oorsprong van de amethist komt van een Griekse mythe.
Dionysus, god van de verslaving, had een slechte dag en was zeer boos. Hij bezwoer wraak te nemen op de eerste de beste sterveling die zijn pad zou kruisen en schiep daarvoor een stel stevige tijgers. Toen kwam de onschuldige Amethist voorbij, een mooi jong meisje op weg om de godin Diana eer te bewijzen. Het doodsbange meisje smeekte om te worden gespaard voor de klauwen van de tijgers, waarop Diana haar in een standbeeld veranderde van pure kristallijne kwarts. Toen Dionysus zag wat zijn woede had veroorzaakt, weende hij berouwvol tranen van wijn, die de kwarts besmeurden met een paarse kleur en daarmee de edelsteen creëerde zoals we die nu kennen.
Gedurende de Middeleeuwen werden de Engelse regalia gedecoreerd met amethist om de koninklijke status hiervan te benadrukken. En sinds de Middeleeuwen zijn de ringen van de bisschoppen voorzien van een amethist als symbool van vroomheid en celibaat. Leonardo da Vinci schreef dat amethist de kracht heeft om te beschermen tegen kwade gedachtes en de intelligentie aanscherpt. Boeddhisten geloven dat amethist de vrede en de kalmte van meditatie verhoogt, waardoor het, zelfs nu nog, de uitgelezen steen is voor Tibetaanse gebedssnoeren.
Natuurkundig is amethist de paarse variant van kleurloze kwarts (bergkristal), een schitterende mix van violette tinten, en wordt bijna over de gehele wereld gevonden. Historisch gezien kwam de mooiste amethist uit Rusland en siert menig koninklijk juweel. Tegenwoordig is Brazilië de belangrijkste vindplaats, maar fijne edelsteenkwaliteit amethist wordt ook gedolven in Uruguay, Bolivia en de Afrikaanse landen als Zambia en Namibië.
Deze traditionele geboortesteen voor de maand februari, is verkrijgbaar in een grote verscheidenheid aan tinten, vormen en maten voor zeer betaalbare prijzen. Maar natuurlijk zijn de extreem grote stenen, met een intense verzadigde kleur, zeer zeldzaam en dus relatief kostbaar. Het Smithsonian Institute in de V.S. heeft zo’n steen; een amethist van 1.000 ct.
Amethist (hardheid 7) is zeer geschikt voor sieraden. Schoonmaken kan met mild afwasmiddel en voor stenen in een ring kun je gebruikmaken van een zachte tandenborstel om de stenen aan de onderzijde schoon te borstelen. Maar pas op met zonlicht. De steen is niet zo geschikt om te zonnebaden, door het (zon)licht en de warmte kan de kleur van de steen vervagen.
